Barokcomponiste herontdekt

Het offer van Abraham - atelier Rembrandt

Keizer Josef I (1678-1711) was muzikaal aangelegd, en er klonk veel muziek aan zijn hof in Wenen. Opvallend is, dat een aantal vrouwelijke componisten werk voor dit hof componeerde. Camilla de Rossi was een van hen. Speciaal voor de ZaterdagMatinee van 13 oktober nam de Nederlandse Bachvereniging een van haar composities op het programma: Il sacrifizio di Abramo (Het offer van Abraham).

 

Camilla de Rossi?

Een handjevol van De Rossi’s partituren is bewaard gebleven. Over de componiste zelf is hoegenaamd niets bekend. Op de voorblad van Il sacrifizio staat ‘Romana’ als toevoeging bij haar naam. Dat betekent waarschijnlijk dat zij uit Rome afkomstig was. En daarmee houdt onze feitelijke kennis op; vanaf daar is het gissen. Er is louter geestelijk getint repertoire van haar hand overgeleverd. Op grond daarvan zou je kunnen vermoeden dat zij tot de geestelijke stand behoorde. Dat zou mede kunnen verklaren waarom verder geen enkel bewijs van haar verblijf in Wenen is teruggevonden – geen geboorte- of overlijdensakte, geen contract, geen verblijfplaats, geen enkel ‘bonnetje’. Gelukkig hebben we de muziek nog. Want die belooft wat.

 

Subtiel drama

Camilla de Rossi’s oratorium Il sacrifizio di Abramo ging op Goede Vrijdag in 1708 in première. Het is geschreven in de beste traditie van Alessandro Scarlatti. Met subtiele instrumentale kleuren en vocale stijlen weet De Rossi het Bijbelse verhaal van totale overgave – Abraham die zijn zoon Isaac aan God dient de offeren – te illustreren. Zo is het geluid van de theorbe verbonden aan de onschuld van Isaac. Zijn levenslustige karakter klinkt door in zijn virtuoze zangpartij. Nadat de offerdaad is voorkomen, breekt de Engel uit in een Händel-achtige jubel.

Fijnzinnig maar krachtig en welsprekend geeft de componiste het drama gestalte. Het resultaat is een verheven muziekdrama dat onafgebroken boeit. Met z’n trotse ingetogenheid gepaard aan operateske flair zal het 13 oktober menig barokliefhebber verrassen.

 

Chalumeau

O ja, nóg één bijzonderheidje mag niet onvermeld blijven. Net voordat Abraham de opdracht krijgt zijn zoon te doden, zet De Rossi een fraaie, uitgesproken landelijke, serene sfeer neer door twee chalumeaux voor te schrijven. Pas een jaar eerder had deze voorloper van de klarinet voor het eerst in de Weense ‘orkestbak’ geklonken, en keizer Josef moet het geluid ervan zeer zijn bevallen. Een jaar ná De Rossi’s oratorium componeerde hijzelf een aria bij een al bestaande opera, mét chalumeau…

 

Nederlandse Bachvereniging

Speciaal voor de ZaterdagMatinee van 13 oktober zet de Nederlandse Bachvereniging deze ronduit indrukwekkende compositie op de lessenaars. Laat u verrassen tijdens de Nederlandse première van een onterecht vergeten componiste!

 

NTR ZaterdagMatinee

13 oktober 2018, 14.15 uur (klik hier voor kaarten)

Concertgebouw, Amsterdam

 

Nederlandse Bachvereniging
Shunske Sato viool en leiding

Angiolo, Sara: Elsa Benoit sopraan
Isacco: Luigi Schifano countertenor
Abramo: Emiliano Gonzalez Toro tenor

 

De Rossi - Il sacrifizio di Abramo (Nederlandse première)

 

met dank aan Sofie Taes, die de programmatoelichting schreef

afbeelding: fragment uit Het offer van Abraham, atelier van Rembrandt (Alte Pinakothek, München)

 

 

Deel dit artikel