Telemann 250 jaar geleden overleden – en zijn tijd ver vooruit

De barokcomponist Georg Philipp Telemann, de man die bijna sneller kon componeren dan God kon luisteren, wordt wel eens oppervlakkigheid verweten. Wie zijn muziek ooit zelf heeft gespeeld weet echter dat hij je zelfs in de simpelste sonate kan verrassen met onverwachte samenklanken en bijzondere melodische wendingen. En in 1762, als hij de tachtig al is gepasseerd, bewijst Telemann – als in een laatste explosie – nog eens zijn kunnen in een geweldig oratorium over de dag des oordeels: Der Tag des Gerichts.

 

Donder

Die eerste maten van de ouverture al. Een trompetsignaal – de bazuin die het neerdalen van God aankondigt, en dan die paukenroffel... De pauk – dat is de donder, dat lijdt geen twijfel. Maar het (oorlogs)instrument imiteert niet alleen het natuurgeweld: dit is ook een symbool voor Gods majesteit, die zich manifesteert in een natuurverschijnsel dat zowel schoonheid uitstraalt als huivering en angst opwekt.

 

Eerder al had Telemann pauken op die manier ingezet: in het basduet ‘Er donnert, daß er verherrlicht werde’ in zijn Donnerode. Telemann schreef dat werk in 1756, een half jaar na een van de zwaarste natuurrampen uit de Europese geschiedenis: de aardbeving die Lissabon op 1 november 1755 in puin legde een 60000 slachtoffers eiste, een kwart van de bevolking…

 

Als in het tweede deel van Der Tag des Gerichts de op handen zijnde verwoesting van de aarde wordt verkondigd, demonstreert Telemann nog eens wat hij vermag. De donder brult, de smart van de sterfelijken wordt hoorbaar, de zoete harmonie der sferen, de stralende zon, de maan die uit haar baan schiet, de schuimende zondvloed. Het is een ware encyclopedie van orkestrale effecten, vergelijkbaar met wat Joseph Haydn 35 jaar later klaarspeelde in Die Schöpfung.

 

Andrea Marcon dirigeert

Hier heb je goede zangers voor nodig, een prima orkest, en een fijnzinnig dirigent als Andrea Marcon. Zaterdag 9 december, éénmalig in de NTR ZaterdagMatinee. Dit wordt een hoogtepunt in het Telemannjaar 2017 - kom genieten van dit mooie einde van de wereld!

 

Kijk voor meer informatie en kaarten op de site van de NTR ZaterdagMatinee.

 

Concertgebouw Amsterdam

zaterdag 9 december 2017, 14.15 uur

NTR ZaterdagMatinee

 

Orkest van de Achttiende Eeuw
Cappella Amsterdam
Andrea Marcon, dirigent
Lisa Larsson, sopraan
Carlos Mena, countertenor
Thomas Cooley, tenor
Konstantin Wolff, bas

 

Georg Philipp Telemann Der Tag des Gerichts

 

Deel dit artikel