OPEN PODIUM - Igor en Fjodor ontmoeten Lucas en Arthur Jussen

Igor en Fjodor Vijftigschild ontmoeten de pianobroeders Lucas en Arthur Jussen

'Muziek is speciaal maar niet echt nuttig' - Igor en Fjodor Vijftigschild ontmoeten de pianobroeders Lucas en Arthur Jussen

 

Door Ewa Maria Wagner (foto's Esther de Bruijn)

 

Veel jonge mensen in Nederland volgen gepassioneerd muzieklessen. Velen van hen dromen van een grote carrière, dromen ervan ooit te mogen spelen op de grote podia in de wereld. Maar voordat je dat kunt, moet je ergens beginnen. Het Radio Filharmoninisch Orkest maakt voor deze jonge mensen een kijkje achter de schermen mogelijk. Wat betekent het om op het podium met een orkest te soleren? En hoe ziet het leven van een bekende musicus er uit? En wat is echt belangrijk om al op jonge leeftijd te weten?

 

De verwachtingen van de dertienjarige Igor en zijn elfjarige broer Fjodor zijn vandaag hooggespannen. De twee pianostudenten van muziekschool GLOBE zitten samen met hun ouders in Studio 5 van het Muziekcentrum van de Omroep in Hilversum. Het Radio Filharmonisch Orkest repeteert onder leiding van dirigent Emilio Pomàrico een gloednieuw stuk van Joey Roukens: In Unison, dat speciaal voor het pianistenduo Lucas en Arthur Jussen gecomponeerd is. De muziek is ritmisch en net zo spannend als de voorpret van de twee broers om hun idolen te ontmoeten.

 

Gemeentelijk Gymnasium Hilversum

Om 14.00 uur is de repetitie afgelopen, de dirigent draait zich naar de pianisten om en Joey Roukens springt op het podium, de laatste details worden besproken voordat het stuk overmorgen in het Concertgebouw in wereldpremière gaat tijdens de NTR ZaterdagMatinee. Maar voor Igor en Fjodor is het vandaag de grote dag, ze komen naar het podium, de fotografe is er ook al bij. Zodra de solisten opstaan, gaan Igor en Fjodor op de stoelen bij de vleugel zitten.

 

‘Zijn de pianopedalen van goud?’ vraagt Fjodor. Igor twijfelt, ze kijken alle twee ook naar het binnenwerk van de vleugel en beroeren de horizontaal gespannen snaren. Igor bukt en bekijkt de pedalen van dichterbij, hij raadt messing. Eindelijk komen Arthur en Lucas naar hen toe, ze schudden de hand en vanaf de eerste seconde is het ijs gebroken. Ze hebben het al gauw over het Gemeentelijk Gymnasium in Hilversum waarvan Igor leerling is en waar de Jussens ook op hebben gezeten. Fjodor vertelt dat hij nog naar de basisschool De Wilge gaat maar na de zomer ook naar het Gymnasium overstapt. Er worden leraren en schoolreisjes genoemd, herinneringen en anekdotes hierover verteld die voor lachsalvo’s zorgen. Binnen een paar minuten zijn ze geen vreemden meer voor elkaar.

 

 

Lol hebben

Waarom hebben jullie je hele leven aan de muziek gewijd, wil Fjodor weten.

‘We leven niet alleen voor de muziek, als je dat bedoelt,’ antwoordt Lucas, ‘net zo veel als van de piano houden we van sporten, vrienden en het leven zelf. Sinds onze jongste jaren hebben we graag gevoetbald en getennist, dat heeft een prettige sociale kant. Ook uitgaan en genieten is voor ons belangrijk, weet je, tien uur per dag studeren is niet leuk, dan is al snel de lol er vanaf.’

‘Zaten jullie op de Victorie voetbalclub?’ vraagt Fjodor, zijn ogen fonkelen.

‘Speel jij daar?’ vraagt Arthur op zijn beurt. Fjodor knikt en leidt het gesprek af met andere vragen over voetbal. Maar Igor zet het gesprek met Lucas voort.

‘Ja, dat snap ik, je moet van de piano geen “hok” maken,’ Igor gebaart met zijn handen naar achteren, ‘onze ouders praten het liefst over onze kleuterjaren toen we nog zo onbevangen waren.’

‘En ook omdat toen nog niets moest, zegt mama vaak,’ lacht Fjodor, hij vertelt snel hoe speels ze op hun leeftijd nog zijn.

‘Goed zo,’zegt Arthur vrolijk, ‘werken moet je nog heel erg lang, eigenlijk je hele volwassen leven, dus geniet van de school en de tijd die je nu hebt, over tien jaar ga je er heel anders over denken. Langzaam maar zeker gaan je doelen veranderen en een doel wil je natuurlijk bereiken, scoren. Dan wordt het ineens leuk om hard te werken, je komt er vanzelf achter wat je leuk vindt.’

‘Ik hou van geschiedenis, daar werk ik ook hard voor om er goed in te blijven,’ zegt Igor ineens serieus, ‘daar wil ik scoren, precies wat je zegt.’

‘Het is zeker moeilijker op de middelbare school, of niet?’ lacht Arthur

‘Jawel maar ook veel leuker!’

 

Waarom is muziek mooi?

De dirigent en de componist staan nog in de zaal, er wordt opgeruimd en het lawaai trekt hun aandacht.

‘Hebben jullie eigenlijk favoriete componisten?’ zegt Igor als het weer stil is.

Lucas en Arthur kijken naar elkaar en schudden hun hoofd.

‘Ik denk van niet,’ zegt Lucas, ‘dat gaat ook niet, we houden van Mozart en Bach maar ook van Poulenc of hedendaagse componisten. Als we nu zeggen dat het stuk van Joey wat we vandaag gerepeteerd hebben onze favoriet is, wijzen we de andere af, dat past niet bij ons. Waar houden jullie van?’

‘Vivaldi!’ roept Fjodor meteen, ‘Ronnie Flex en Boef zijn rappers, daar moet je van houden maar Earth, Wind and Fire vind ik superleuk!’

‘Ik zie ’t al, we hebben dezelfde muzieksmaak’, zegt Lucas en ze lachen allemaal. Het gesprek versnelt en ineens gaat het over de filmmuziek van Intouchables. Fjodor, die steeds enthousiaster wordt, vraagt waarom Lucas en Arthur eigenlijk muziek mooi vinden?

‘Dat is een goede vraag,’ zegt Lucas en denkt na, ‘misschien omdat muziek niet echt zin heeft?’

Dat begrijpen de broers niet echt. Lucas vertelt verder.

‘Als een boer op het land met graan werkt, heeft dat zin, het graan wordt verwerkt en er komt brood op tafel. Als een loodgieter een kraan installeert, stroomt er water in huis, ook fijn, maar muziek heeft geen functie op die manier.’

‘Muziek is speciaal maar niet erg nuttig, het lost geen probleem op,’ voegt Arthur filosofisch toe, ‘het is veel meer voedsel voor je ziel, voor je hersenen, je doet dat uit je innerlijke behoefte, omdat het voor je moet, om de schoonheid tot je te nemen of aan anderen door te geven. En dat is denk ik waarom muziek zo mooi voor ons is, waarom het werkt.’

Igor en Fjodor luisteren aandachtig, op het voorhoofd van Igor verschijnt een frons, de mond van Fjodor staat open.

‘Klank is emotie,’ zegt Lucas en kijkt de twee rechtstreeks in de ogen, ‘zeg, wat is het moeilijk om dat uit te leggen.’

‘Leven zonder muziek is voor ons niet denkbaar,’ schiet Arthur zijn broer te hulp, ‘je kan niet zonder maar je weet niet echt waarom.’

 

Toeval en zenuwen

Zowel bij de Jussens als bij Igor en Fjodor waren het de moeders die thuis piano speelden. Voor Lucas begon het toen hij 5 jaar jong was met het Wilhelmus. Hij hoorde het op tv voor een voetbalwedstrijd en speelde het meteen met hulp van zijn moeder op de piano na. Arthur, die jonger is, werd door Lucas’ pianospel geënthousiasmeerd. Igor en Fjodor geven toe dat het bij hen toeval is, hun ouders houden alle twee van klassieke muziek en er staat thuis een piano.

‘Een keuze heeft grotendeels met toeval te maken,’ bevestigt Arthur, ‘ik vond viool ook mooi maar de piano viel me toe omdat Lucas piano speelde. Zo gaat het vaak met de belangrijke dingen in het leven.’  

‘En hoe is het om een concert te spelen?’ vraagt Igor belangstellend.

 

‘Dat is een moment waar je naartoe werkt,’ antwoordt Lucas.

‘Je hebt keihard gewerkt,’ bevestigt Arthur, ‘maar nu zit de hele zaal naar je te luisteren, ontzettend stimulerend gevoel.’

‘Zijn jullie dan niet zenuwachtig?’ Fjodor laat niet los. Lucas en Arthur lachen kort, soms vergeten ze dat de jongens pas elf en dertien zijn, zo raak zijn hun vragen. Lucas neemt het woord.

‘Spanning is er altijd en toch als je goed voorbereid bent kun je nooit een 2 halen, het kan gewoon niet. In het ergste geval kan er iets mis gaan en je zul je misschien iets kleins vergeten maar dan haal je nog steeds een 9 of 7, snap je? En omgekeerd ook, als je thuis niet goed gestudeerd hebt kun je nooit een 10 scoren, dat bestaat niet.’

‘Dus met een goede voorbereiding zit je boven op de fouten,’ interpreteert Igor zijn woorden, ‘en je hebt meer controle over je kennis.’

De discussie gaat verder over concentratie en de manier hoe je iets kunt leren.

 

Vrienden

‘Komen jullie zaterdag naar het concert?’ wil Arthur weten.

‘Zeker weten!’ roepen Igor en Fjodor tegelijkertijd en dan door elkaar, ‘welke zaal vinden jullie de mooiste?’

‘Het Concertgebouw natuurlijk,’ zegt Lucas, ‘we vergeten het soms omdat het om de hoek is en de andere grote zalen zo ver maar voor ons blijft dit de mooiste plek op de wereld.’

Ze schudden nu de hand en omarmen elkaar. Lucas en Arthur nodigen de broers uit om na afloop van het concert zaterdag naar hun antichambre te komen. Als ze allemaal Studio 5 verlaten lijken ze oude vrienden. Wat nemen Igor en Fjodor van het gesprek naar hun dagelijks leven mee? En hoe zullen ze na vandaag met klassieke muziek omgaan?

 

 

 

 

Deel dit artikel