Markus Stenz dirigeert mega-opera Babylon

Markus Stenz - foto Kaupo Kikkas

Mega-opera Babylon

Markus Stenz, de chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest, klaart in luttele weken voorbereiding en repetities het (bijna) onmogelijke als hij zaterdag 3 juni de opera Babylon van de gevierde Duitse componist Jörg Widmann dirigeert. Het werk – Widmann noemt het niet toevallig zijn ‘levenswerk’ – is voor het eerst sinds de première in München (2012) weer te horen. In de NTR ZaterdagMatinee is zoiets mogelijk.

De enkele kilo’s zware partituur is uiterst complex. Een exuberante veelheid aan stemmen, kleuren en muzikale stijlen. Het Groot Omroepkoor en het Nederlands Kamerkoor vormen een geheel van vele tientallen, dikwijls afzonderlijke, partijen. Widmanns werk verlangt van het Radio Filharmonisch Orkest al net zo’n virtuoze inzet. En er zijn dertien solisten, van wie het uiterste gevergd wordt. Sommigen zongen vijf jaar geleden de première; voor anderen is het de eerste en (helaas) voorlopig laatste kennismaking.

Multicultureel Babylon

Het libretto van de vermaarde filosoof Peter Sloterdijk is geen recht-toe-recht-aanverhaaltje. Hoewel een driehoeksverhouding een hoofdrol speelt – dat is nog niet heel ongewoon in de opera – draait Sloterdijk ondertussen de Orpheus-mythe om. En hij vermengt minstens drie culturen met elkaar – in Babylon bleek het immers mogelijk een een nieuwe sociale orde te creëren op basis van een multiculturele samenleving! Historie en nu worden daarmee met elkaar verenigd in een groots epos – hoe Wagneriaans kan een hedendaags koppel van librettist en componisten worden?

Laten we het iets meer in detail bekijken. De sterveling Tammu wordt verscheurd door zijn erotische liefde voor priesteres/godin Inanna en zijn meer platonische gevoelens voor de Ziel. Maar: wat zijn de grenzen van Liefde en Dood? Tammu wordt geslachtofferd om de goden gunstig te stemmen – er is té veel rampspoed op aarde. Inanna weet hem echter uit de onderwereld terug te halen. Voorwaarde: zij mag hem vooral niet uit het oog verliezen. En het lúkt. Sloterdijk: “als de geofferde terugkeert, wordt het ritueel verbroken. In het Nieuwe Testament gebeurt dit door de wederopstanding van Jezus Christus. In de opera gaat het om Tammu. Hij wijst al vooruit op Christus.” Elementen uit de Babylonische, de joodse en de christelijke tradities. En dan zijn er nog apen, genitaliënseptetten en een ruimteschip…

Eenmalig!

Het wordt een (zeker voorlopig!) éénmalig feest: zaterdag 3 juni in het Concertgebouw en op NPO Radio 4. Lees meer in het programmaboekje, en mis deze kans niet!

> meer info en kaarten op zaterdagmatinee.nl

 

Dit repetitiefragment, een kleine week voor de première (met Markus Stenz temidden van zijn musici en zangers) laat zien: deze muziek verrast iedere seconde!

 

> lees ook het artikel dat Bas van Putten schreef in de Groene Amsterdammer

Deel dit artikel