Een feestelijke middag met Caldara. Caldara?

La Cetra, Barockorchester Basel

Voor tijdgenoten leed het geen twijfel: Antonio Caldara (ca. 1670-1730) was gewoon een van de meest invloedrijke componisten. Hij schreef muziek voor de belangrijkste operatheaters, had een mooie betrekking bij keizer Karel VI van het Heilige Roomse Rijk (zelf componist en verzot op opera) en was de beste maatjes met Händel en Scarlatti. Toch raakte de in muziekstad Venetië geboren componist, een kleine generatie ouder dan Bach, vergeten.

 

Van alle markten thuis

Caldara schreef honderd opera’s, meer dan veertig oratoria, cantates, symfonieën, sonates… Hij werd vooral geroemd om zijn vocale repertoire, om het sterke (en originele) melodische karakter van zijn muziek en het hoge dramatische gehalte van zijn opera’s en oratoria. De man kon bijna alles, zo lijkt het. Voor zijn grote opera’s – vol spannende plots – schreef hij virtuoze aria’s, bedacht hij uitstekende muzikale constructies en blonk hij uit in een vindingrijke instrumentatie. Maar hij kon het ook lekker luchtig en gemakkelijk houden, zoals in zijn carnavalsopera’s, of streng (traditioneel) meerstemmig in zijn kerkmuziek.

 

Feestelijk eerbetoon

Keizer Karel VI, zijn vrouw Elisabeth Christine, en hun drie dochters (1730)In 1723, als hij inmiddels zeven jaar in dienst is van het rijke Habsburgse hof, schrijft Caldara een feestelijke ‘opera’ voor de verjaardag van keizerin Elisabeth Christine von Braunschweig-Wolfenbüttel: La Concordia de’ Pianeti (de harmonie der planeten). Van het verhaal moet dit muzikale lofdicht het niet hebben. Het libretto laat feilloos zien hoe de machtsverhoudingen tussen broodheren en ‘hun’ kunstenaars in de achttiende eeuw lagen.

Zeven goden uit de klassieke mythologie, die elk van de zeven dan bekende planeten van het zonnestelsel vertegenwoordigen, vormen een erehaag voor ‘keizerin Elisa’. Ze bezingen haar schoonheid, wijsheid en deugdelijkheid, en voorspellen vol vertrouwen (de keizerin was zwanger) de komst van een mannelijke erfgenaam. Elisabeth zelf wordt uiteindelijk tot een goddelijke figuur verheven. Er is wat rivaliteit tussen godin Diana en Elisabeth, maar veel drama is er niet.

Máár… er is wel Caldara’s muziek, die voor Vivaldi niet onderdoet. Er klinkt feestelijk trompetgeschal, er zijn donderende pauken en luide blazers, en de muziek swingt de pan uit. De dansante aria’s werden duidelijk geschreven voor de beste zangers van die tijd.

 

Andrea Marcon

En dan zijn we bij het concert van 28 april aangeland. Dirigent Andrea Marcon, inmiddels een ‘vaste gast’ in de ZaterdagMatinee, neemt het puik der zoete kelen mee naar Amsterdam. De drie castraatrollen worden gezongen door contratenoren Christophe Dumaux, David Hansen en Carlos Mena. De vier overige solopartijen, van sopraan tot bas, door Verónica Cangemi, Delphine Galou, Emilio Gonzalez Toro en Luca Tittoto. Hun stemmen zijn voor het Matineepubliek grote bekenden door briljante uitvoeringen als Catone in Utica (Vivaldi), Parnasso in festa (Händel), La fida ninfa (Vivaldi) en Der Tag des Gerichts (Telemann).

 

Dus: kom dat zien, 28 april in het Concertgebouw. En vooral: genieten van de heerlijke muziek!

 

(tekst op basis van de toelichting door Sofie Taes)

 

Concertgebouw Amsterdam

NTR ZaterdagMatinee, 28 april 2018, 14.15 uur

La Cetra, Barockorchester & Vokalensemble Basel

Andrea Marcon dirigent

Venere: Delphine Galou mezzosopraan
Diana: Verónica Cangemi sopraan
Giove: Christophe Dumaux countertenor
Apollo: David Hansen countertenor
Marte: Carlos Mena countertenor
Mercurio: Emiliano Gonzalez Toro tenor
Saturno: Luca Tittoto bas

 

Caldara La concordia de' pianeti (Nederlandse première; met boventiteling)

Ga voor kaarten naar de site van Het Concertgebouw

 

Deel dit artikel