Sjostakovitsj vs Beethoven

Sjostakovitsj vs Beethoven
vrijdag 16 maart 2018 - 20u15
TivoliVredenburg, Utrecht - Grote Zaal
Radio Filharmonisch Orkest
Karina Canellakis, dirigent
  • Johannes Moser, cello

Programma

Programma

  • Benjamin Britten - Four sea interludes
  • Dmitri Sjostakovitsj - Eerste celloconcert
  • Ludwig van Beethoven - Zevende symfonie
- AVROTROS Radio

Britten, Beethoven en Bernstein

In een serie gewijd aan Leonard Bernstein zijn werken van Britten en Beethoven allerminst vreemd.  Brittens Four Sea Interludes en Beethovens Zevende Symfonie waren de laatste werken die Leonard Bernstein in 1990 dirigeerde. Anno 2018 is het de New Yorkse Karina Canellakis die dit eerbetoon aan Bernstein dirigeert, en ongetwijfeld met groot succes. Zij was in Dallas twee jaar assistent-dirigent van Jaap van Zweden, die op zijn beurt een verre opvolger is van Leonard Bernstein in New York. Canellakis’ debuut in Dallas past in een rijtje met legendarische invalbeurten: kort voor een concert met o.a. Sjostakovitsj’ Achtste Symfonie verving ze Jaap van Zweden, die wegens een blessure niet kon dirigeren. Nadien dirigeerde ze onder meer het City of Birmingham Symphony Orchestra, Royal Scottish National Orchestra en het Hong Kong Philharmonic. In 2016 won zij de Sir Georg Solti Conducting Award, vernoemd naar een van de meest legendarische dirigenten uit de tweede helft van de twintigste eeuw.

 

Operamuziek en apotheose van de dans

Benjamin Britten woonde het grootste deel van zijn leven bij de zee. Dan borrelen er vanzelf beelden en geluiden op. Zijn Four Sea Interludes zijn eigenlijk tussenspelen bij de opera Peter Grimes en verbeelden de dageraad, klokgebeier op zondagochtend, de maan boven de zee en storm. Bij Beethoven voeren niet beelden maar dansen de boventoon. Zijn Zevende Symfonie heeft zo’n sterk danskarakter dat er verschillende choreografieën op zijn gemaakt. Richard Wagner noemde de symfonie zelfs ‘Eine Apotheose des Tanzes’. Anderen deed het denken aan een middeleeuws ridderfeest, een bacchanaal of zelfs de verbeelding van een politieke revolutie.

De dans wist Dmitri Sjostakovitsj ternauwernood te ontspringen in de jaren van het Sovjetregime. Behoedzaam redde hij zijn ziel, maar kon niet voorkomen dat deze werd getekend door het lijden en de onderdrukking van hemzelf, zijn vrienden en landgenoten. Dmitri's latere werken worden vaak gezien als een poging tot sublimatie - zijn Celloconcerten niet uitgezonderd. Het Eerste celloconcert, opgedragen aan Mstislav Rostropovitsj, stamt uit 1959 en heeft een prominente plaats verworven in het naoorlogse repertoire voor cello en orkest. 

 

Thea Derks sprak met Karina Canellakis. Dit gesprek kunt u hier beluisteren:  

 

Voorafgaand aan het concert is er om 19.30 uur een inleiding door Jan-Willem van Ree.


Het AVROTROS Vrijdagconcert wordt rechtstreeks uitgezonden via NPO Radio 4 en is maximaal 3 maanden terug te luisteren via www.nporadio4.nl/concerten.

Deel dit artikel